Ανακοινώσεις

05-11-2018
Οι ουσίες που περιέχουν θρεπτικά στοιχεία για το φυτό και παρέχονται σε αυτό, όταν το φυσικό περιβάλλον του είναι ελλειμματικό σε θρεπτικά συστατικά καλούνται λιπάσματα.
 
Τα λιπάσματα διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες 
 
α ) Οργανικά λιπάσματα, όπως η κοπριά και τα φυτικά υπολείμματα και β ) Ανόργανα λιπάσματα ή χημικά λιπάσματα τα οποία περιέχουν καθορισμένη ποσότητα θρεπτικών στοιχείων. Τα συνηθέστερα ανόργανα λιπάσματα είναι αυτά που περιέχουν ΝP, K και συχνά περιέχουν S σε καθορισμένη ποσότητα καθώς και άλλα ιχνοστοιχεία ( FeZnCuBMn, κλπ ). Τα χημικά λιπάσματα τα συναντάμε στο εμπόριο ως αμιγή αζωτούχα, φωσφορούχα ή καλιούχα , ως σύνθετα όταν περιέχουν υπό μορφή χημικών ενώσεων περισσότερα από ένα κύρια συστατικά ή ως μικτά όταν περιέχουν δύο ή τρία κύρια συστατικά υπό μορφή προσμίξεων. Η περιεκτικότητα του στοιχείου στο λίπασμα εκφράζεται και αναγράφεται ως εκατοστιαία αναλογία επί του συνολικού βάρους του λιπάσματος που αποτελείται από το ή τα στοιχεία.
 
Στα μικτά λιπάσματα η σειρά με την οποία αναγράφονται τα στοιχεία είναι πάντοτε Ν, P, K.
Οι ανάγκες σε λιπαντικά στοιχεία μιας ορισμένης έκτασης αγρού εκφράζονται ως μονάδες του κάθε στοιχείου. Π.χ. λέμε ότι μια καλλιέργεια χρειάζεται 12 μονάδες Ν, 6 μονάδες P και 6 μονάδες Κ ανά στρέμμα.
Οι απαραίτητες λιπαντικές μονάδες και η περιεκτικότητα σε ανόργανα στοιχεία του κάθε λιπάσματος προσδιορίζουν την απαιτούμενη ποσότητα λιπάσματος. Π.χ. για κάλυψη 12 μονάδων Ν ανά στρέμμα με λίπασμα που περιέχει 20% Ν, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε 60kg του συγκεκριμένου λιπάσματος ανά στρέμμα. Τα 60kg υπολογίζονται από την εφαρμογή του παρακάτω τύπου 


Χ= Μ  *  100   όπου Μ είναι οι απαιτούμενες μονάδες και Π είναι η αναγραφόμενη 
         Π
περιεκτικότητα του στοιχείου.

Για ένα μικτό λίπασμα προσδιορίζεται η απαιτούμενη ποσότητα λιπάσματος για την κάλυψη των αναγκών στο λιγότερο απαιτητικό εκ μέρους του φυτού στοιχείο και στη συνέχεια υπολογίζονται οι μονάδες των άλλων στοιχείων που καλύπτονται από τη συγκεκριμένη ποσότητα. Οι υπόλοιπες μονάδες πρέπει να καλυφθούν με αμιγή αζωτούχα, φωσφορούχα ή καλιούχα αντίστοιχα λιπάσματα.
 
Παράδειγμα.
Οι ανάγκες μιας καλλιέργειας ανά στρέμμα είναι 15 - 8 - 6, δηλαδή χρειάζεται 15 μονάδες Ν, 8 μονάδες P και 6 μονάδες Κ και το λίπασμα που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε έχει τη σύνθεση 20 - 10 - 10 δηλαδή περιέχει 20% Ν, 10% P και 10% Κ. Σύμφωνα λοιπόν, με τον παραπάνω αριθμητικό τύπο και υπολογίζοντας αρχικά τις ανάγκες στο λιγότερο απαιτητικό στοιχείο ( Κ ), η ποσότητα λιπάσματος για την κάλυψη των 6 μονάδων Κ είναι 60kg ανά στρέμμα. Από τα 60kg λιπάσματος και χρησιμοποιώντας πάλι τον παραπάνω αριθμητικό τύπο υπολογίζουμε ότι καλύπτονται  με αυτή την ποσότητα λιπάσματος 12 μονάδες Ν και 6 μονάδες P. Οι υπόλοιπες 3 μονάδες Ν και 2 μονάδες P που απαιτούνται ( 15 - 8 - 6 ) πρέπει να καλυφθούν με επιπλέον αντίστοιχα αζωτούχα και φωσφορούχα λιπάσματα.
 
Τα λιπάσματα στο εμπόριο κυκλοφορούν συνήθως σε στερεά μορφή και σπανιότερα σε υγρή μορφή. Τα επιθυμητά χαρακτηριστικά των στερεών λιπασμάτων είναι 
α ) Ο εύκολος διασκορπισμός στον αγρό. Δεν πρέπει να είναι υγροσκοπικά και να δημιουργούν συμπαγή μάζα. 
β ) Είναι προτιμότερο να έχουν κοκκώδη μορφή για να μην δημιουργούν συγκόλληση ιδιαίτερα όταν γίνεται ανάμειξη απλών λιπασμάτων, οπότε έχουμε ανομοιόμορφη διασκόρπιση. Οι κόκκοι συνήθως έχουν διάμετρο 1 - 2 mm. Μικρότεροι κόκκοι έχουν τα μειονεκτήματα των λιπασμάτων υπό μορφής κόνεως και μεγαλύτεροι κόκκοι δημιουργούν υψηλή συγκέντρωση ιόντων που μπορεί να βλάψει τα φυτά.
γ ) Να μην είναι πολύ διαλυτά σε βαθμό που να αυξάνουν γρήγορα την πυκνότητα του εδαφικού διαλύματος και να δυσχεραίνουν έτσι την πρόσληψη νερού. Επίσης, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η οξύτητα που παρέχουν τα λιπάσματα σε συνδυασμό με την οξύτητα του εδάφους.


 
 


Κατσαντώνης Γιώργος
Γεωπόνος Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος





 
Βιβλιογραφία.
 
Πανεπιστημιακές παραδόσεις ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, Σχολή Γεωπονικών Επιστημών, Τμήμα Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος